Tytuł projektu:
Nowe technologie dla gospodarki o obiegu zamkniętym: połączenie modeli biznesowych z ekoinnowacjami w celu wzrostu produktywności i minimalizacji odpadów oraz tworzenia i wykorzystywania wiedzy
W skali międzynarodowej obserwuje się wzrost liczby projektów badawczych związanych z analizą postaw społecznych oraz wypracowujących rozwiązania na rzecz wzrostu poziomu wiedzy w zakresie rozpoznania i budowania postaw prośrodowiskowych.
W ramach 7 Programu Ramowego KE realizowała Inicjatywę CAPS (2007-2013) dotyczącą platform świadomości zbiorowej na rzecz zrównoważonego rozwoju i innowacji społecznych; wsparcie uzyskało kilkadziesiąt projektów badawczych.
W latach 2014-2020, uruchomiono osobne priorytety finansowe na rzecz edukacji i innowacji prośrodowiskowych, co potwierdza wagę tematyki w badaniach naukowych. Projekty te łączyły także kwestie promowania lub budowy postaw prośrodowiskowych w kontekście młodzieży i studentów, KE wsparła m.in.
- Supporting European schools towards sustainability awareness and energy efficiency
- SAVES2 Students Achieving Valuable Energy Savings 2
- GAIA (Green Awareness in Action)
W 2018-2020 w obszarze tematycznym „Budowanie niskoemisyjnej, odpornej na klimat przyszłości” dla słów kluczowych: „social awareness” „ecology” „sustainability” ogłoszono ponad 1000 naborów na projekty badawcze.
Dokument „Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”, podkreśla potrzebę budowania świadomości i promowania zrównoważonego rozwoju i wskazuje konieczność zmian w postawach konsumentów. Cele te znajdują odzwierciedlenie we wszystkich 10 priorytetach KE (COM(2016) 739)
Wyszukiwanie w bazie Scopus na 28.03.2021 r. wskazało 51 publikacji od 2000 r. zawierających w tytule, streszczeniu i słowach kluczowych następującą spójność wyrażeń: „pro-environmental behavior” „environmental friendly behavior” „environmental consciousness” „green life style” „ecological behavior” „eco-consumer” lub „eco-incentives” oraz wyrażenie “young adults”. Zwiększone zainteresowanie tym obszarem obserwuje się od 2015 roku, co skutkowało następującą liczbą publikacji: 5 (2015), 6 (2016), 5 (2017), 6 (2018), 8 (2019), 5 (2020), 1 (2021). Zapytanie dla słowa „students” dało od 2000 roku 484 publikacje: 35 (2015), 27 (2016), 52 (2017), 49 (2018), 68 (2019), 80 (2020), 19 (2021)
Sci Val na dzień 28.03.2021 wykazał 82869 artykułów nawiązujących do celu 12 „Agendy 2030” (w okresie: 2017-2021)
Tematyka badań postaw prośrodowiskowych podejmowana jest także w projektach współpracy międzynarodowej m.in. INTERREG i Programie LIFE. Ze środków Inicjatywy LIFE wspieranych jest rokrocznie blisko 200 projektów (w 2019: 182) związanych z badaniem świadomości ekologicznej (słowa kluczowe: „green awareness”)
Na przełomie 2020/2021 ogłoszono specjalny nabór Horyzont2020 na projekty badawcze i innowacyjne, które są reakcją na kryzys klimatyczny i służą ochronie ekosystemu i różnorodności biologicznej Europy.
Zachowania prośrodowiskowe są złożone, wielowymiarowe i podejmowane z różnorodnych powodów, nie tylko ze względu na zrównoważony rozwój środowiska naturalnego (Wiernik i in. 2018). Badania zaplanowane w niniejszym projekcie odnoszą się głównie do perspektywy behawioralnej, która wskazuje, że stosując określone praktyki i procedury, można wpływać na postawy i zachowania jednostek poprzez wzmacnianie określonych zachowań i eliminowanie innych. Wyjaśnienia niniejszych powiązań dostarcza także model AMO (ang. ability, motivation, opportunity) wskazując, że wyniki osiągane przez poszczególne jednostki są funkcją trzech komponentów: umiejętności, motywacji i możliwości partycypacji (Demortier i in. 2014). Model ten podkreśla w tym kontekście istotność zachęt i bodźców mających na celu pobudzanie motywacji wewnętrznej oraz znaczenie angażowania poszczególnych osób w działania prośrodowiskowe np. zachęcania do zgłaszania pomysłów, zespołowego rozwiązywanie problemów, skutkujących np. innowacjami społecznymi. Ponadto do ich wyjaśnienia można wykorzystać teorie: Teoria Planowanego Zachowania (Theory of Planned Behavior - TPB), Model Aktywacji Norm (Norm Activation Model - NAM), Teoria Wartości-Wierzenia-Normy (Value-Belief-Norm Theory (VBN) (Hahn i Ostertag, 2018) i Teoria Zachowań Interpersonalnych (Yang i in. 2018).
Zmiana zachowań młodych dorosłych może być długotrwałym procesem, który powinien być poprzedzony identyfikacją barier m.in. psychologicznych hamujących zachowania prośrodowiskowe. Gifford (2011) zidentyfikował 33 takie bariery tzw. „Smoki bezczynności” (ang. Dragons of Inaction), w ramach 7 kategorii: ograniczone poznanie, ideologie, porównanie społeczne, zatopione koszty, dyskredytacja, dostrzegane ryzyko, ograniczone zachowanie.

All rights reserved © 2024 Akademia Górniczo-Hutnicza